starbilgi

Güneşin etkilerinden korunma

2.333
Güneşin etkilerinden korunma

Güneşin yararları

Güneşin insanlar üzerinde yarattığı en temel faydalar arasında, birçok hastalığın tedavisinde kullanılan antibakteriyel etkisi yer alıyor. Aynı zamanda vücudun D vitamini sentezlemesini gerçekleştirdiği için özellikle çocukların kemik gelişiminde temel bir rol üstleniyor. Bazı deri hastalıklarına (örneğin sedef hastalığı) da güneş ışınlarının yararı olmaktadır. Sağladığı bronzluk etkisi ile estetik bir öneme sahip olan güneş, akne ve sivilce tedavisinde de çok işe yarayabiliyor.

Güneşin zararları

Bronzlaşma derinin geliştirdiği bir savunma mekanizmasıdır.Deri, kendi dokularını, ultraviyole ışınlarından korumak için bronzlaşır.

Güneşin ek sık görülen olumsuz etkisi; güneş yanığıdır.

Güneşe ve ultraviyole ışınlarına bağlı cilt yanıkları sık olarak görülmektedir. Beyaz tenli ve cildi ince kişilerde, esmer ve kalın ciltli kişilere göre güneşin zararları daha fazla olur. Ciddi yanıklar için mutlaka bir sağlık yardımı alınmalıdır. Bunun dışında ultraviyole ışınlarına bağlı olararak cilt kanseri, ve katarakt gibi ciddi hastalıklar da gelişebilir.

gunesten-korunma-yollari

Güneş yanıkları, ani olarak 2-4 saat içinde gelişir. İlk 1-2 günde şiddetlenir ve daha sonra geriler. Kızarıklık, yanma, ağrı ve ileri durumlarda sulu kabarcıklar görülür. Baş ağrısı, bulantı ve halsizliğe neden olur.
Güneş yanığı durumuyla karşılaşıldığında, hastanın serince bir yerde dinlenmesi ve sonrasında sık sık serin duşlar alması yararlı olur. İleri durumlarda doktora danışılmalıdır. Yağsız su bazlı yumuşatıcı kremler, gerekirse kortizonlu krem veya merhemler, ağrı kesiciler kullanılması yararlı olabilir.

Sıcak çarpması da sıcak ve rutubetli ortamda uzun süre kalındığında veya ağır iş veya spor yapıldığında oluşur fakat, sıcak bunalımı kadar çok sık görülmez. Belirtileri yüksek ateş, çarpıntı, sık ve yüzeyel solunum, ciltte sıcaklık, kuruluk ve kırmızılık, hastanın hareketlerinde azalma veya garip davranışlar, şiddetli başağrısı yakınması, bulantı , kusma ve tedavi edilmeyen hastalarda şuur kaybı şeklindedir.

İşte ayrıntılı anlatımları ile güneşin olumsuz etkileri:

Güneş alerjileri
Güneşin erken dönemdeki zararlı etkilerinden biri de kurdeşen gibi hastalıkları ortaya çıkarmasıdır. Alerjik kökenli bu reaksiyonlar; güneş gören vücut bölgelerinde (yüz, kollar ve boyun gibi) kızarıklık ve kaşıntılı döküntüler şeklinde görülür.

Cilt kanserleri
Uzun ve yinelenen güneşte kalmaların yıllar içinde doğurabileceği en önemli sonuç; deri kanserleridir. Deri kanseri vücudun hiç güneş almayan bölgelerinde de görülmekle birlikte çoğunlukla açık kısımlarda görülmesi, güneşin rolünü gösteren bir bulgudur. Giderek büyüyen ya da yeni ortaya çıkan ben ya da lekeler için doktora danışılmalıdır.

Güneş lekeleri
Güneşin etkilerinden biri de vücutta kahverengi lekeler oluşmasına neden olmasıdır. Bunlar genel sağlık açısından önem taşımazlar, ancak görünümleri rahatsızlık vericidir. Etkili bir güneş koruyucu kullanmak faydalı olacaktır. Ancak kesin sonuç almak her zaman mümkün olmayabilir.
Güneşin uzun sürede verdiği zararlardan biri de deri yaşlanmasıdır. Doğal yaşlanmaya ek olarak güneşin yol açtığı kırışıklık, lekelenme ve deri yapısında kabalaşma olarak ortaya çıkabilmektedir.

gunesin-zararlari

GÜNEŞTEN KORUNMA
Güneş yanıklarını nasıl en aza indirebilirsiniz?
Güneşin cilt üzerinde yarattığı kızarıklığı en aza indirgemek, cildi serinletmek için, aloe-vera içren ürünlerden kullanabilirsiniz. Diğer bir alternatif ise, termal su spreylerinden kullanmaktır. Bu ürünler cildin tahrişini azaltmanıza yardımcı olacaktır. Eğer yanıklarınız geçmiyor ve artıyorsa, mutlaka bir uzmana gitmelisiniz.

Cilt tiplerine göre güneşten korunma
Çocuklar, yaşlılar, kalp hastaları, hipertansiyonu bulunanlar ve bazı cilt tiplerine sahip olanlar güneşten daha çok etkileniyorlar. Doğal olarak bu kişiler ek korunmaya daha çok önem vermeleri gerekiyor.
Ayrıca deri tipleri, yaz güneşinde ortaya çıkan kızarıklık ve bronzlaşabilme özelliğine göre belirleniyor:

1: Her güneşlenmede kızaran asla bronzlaşamayan ciltler
2: Her zaman kızaran bazen bronzlaşan (1. ve 2. tipte olanlar, genellikle sarışın, mavi gözlü ve beyaz tenlidirler ve genellikle yazın öğle güneşinde 10-20 dakikada güneş yanığı alabilirler)ciltler
3: Bazen yanan, genellikle bronzlaşan ciltler
4: Çok az yanan, çabucak ve her zaman bronzlaşan ciltler
5: Koyu renk olanlar (Kızılderililer gibi)
6: Zenciler

1. ve 2. tipte olanlar, yaşlılar, çocuklar ve güneşe duyarlı hastalığı olanlar, yazın her gün güneş koruyucu kullanmalıdırlar. 3. tip olanların da uzun güneşlenmelerde koruyucu kullanmaları gerekir. 4, 5 ve 6. tipte olanların ise koruyucu kullanmaları gerekmez.

gunesten-korunma

GÜNEŞLENME ZAMANI
Sabah 11 öğleden sonra 16 arası güneşe çıkılmamalıdır. Gölgede durmak güneşten korunmanın en iyi yoludur.

Güneş koruyucular nasıl olmalı?
Kolay uygulanmalı, uzun süre etkinliğini devam ettirmeli, UvA ve UvB’ ye karşı korumalı, yan etki riski az olmalıdır.

Güneşten korunmayı sadece tatilde güneşlenirken değil, yaz ve kış aylarında da günlük alışkanlık haline getirmeli ve özellikle çocuklarımıza da öğretmeliyiz. Sağlıklı beslenme gibi tüm yaşam boyunca uygulanılacak bir kural olarak hayatımıza yerleştirmeliyiz.

GÜNEŞ KREMLERİ NASIL KULLANILMALI?
Koruyucu yağlar ve kremler güneşe çıkmadan yarım saat kadar önce sürülmeli ve her 2 saatte bir ve yüzdükten sonra tekrarlanmalıdır. Fakat bilinmelidir ki, giysilerin yararı koruyucu yağlardan çok daha fazladır. Sıcak ve rutubetin yoğun olduğu saatlerde ağır işler ve sporlar yapılmamalı, bu gibi faaliyetler serin saatlere alınmalıdır. Mutlaka ihtiyacın üzerinde sıvı içilmelidir. İdrarın azalması ve koyulaşması su ihtiyacı olduğunun belirtisidir. Bu gibi ortamlarda herkesin yanında içecek su mutlaka bulunmalıdır. Alkol ve kafein idrar artışı ve sıvı kaybı yaptığı için sıcak saatlerde içilmemelidir.

Yazın güneşe çıkarken parfüm kullanmak tehlikeli mi?
Eğer alerjik bir bünyeniz varsa, kesinlikle yaz aylarında parfüm kullanmayın. Her ne kadar artık meyve ve çiçek özlü parfümler olsa bile büyük bir risk alıyorsunuz demektir. Özellikle baharatlı parfümler yaz güneşine çıkarken asla kullanılmamalıdır. Güneşin zaralarından korunmak için, koruyucu nasıl kullanılmalıdır? En önemlisi cildinize uygun olan bir koruyucu seçmeniz olacaktır. En az 30 faktör içeren ve yağlı ciltler için, jel halinde, kuru ciltler içinse, krem bazlı ürünler tercih edilmelidir. Terleme sonrası tekrar sürülmelidir.

Saçlarınız güneşten nasıl korunur?
Güneş, deniz saçların yaz aylarında daha fazla nem kaybetmesine sebep olur. Kurur, kırılır. Güneşin kötü etkilerinden saçları korumak için, koruyucu saç spreyi kullanabilirsiniz. Saçlarınızı korumanın bir diğer yolu da mutlaka şapka takmanıdır. Bunun dışında yaz aylarında saçlarınıza boya, perma, röfle gibi uygulamalar yapmamanız olacaktır.

GÜNEŞLENİRKEN DİKKAT EDİN?

Güneşin en etkili olduğu 11.00 – 15.00 saatleri arasında güneşlenmekten kaçınılmalıdır.
İlk güneş banyoları en çok 15 – 20 dakika, en fazla güneşlenme süresi 1-1,5 saat kadar olmalıdır.
Güneş koruma faktörü en az 15 olan kremler günlük olarak kullanılmalıdır.
Bulutlu havalarda güneş radyasyonu, ancak yarısı kadar azalır. Bu nedenle yazın bulutlu havalarda da korunmaya özen gösterilmelidir.

Deri kanserleri, güneşe bağlı deri yaşlanması gibi sonuçlar, güneş ışınlarının uzun vadede birikici etkileri ile ortaya çıktığından koruyucu uygulamalara çocukluktan başlanmalıdır.

Bazı ilaçlar (tetrasiklinler, idrar söktürücüler gibi) ve parfümlü kozmetik malzemeler güneşe hassasiyeti artırdıklarından ilaç alanların güneş banyosu yapmadan önce hekimlere danışmaları gerekir.

Solaryum cihazı da bir tür ultraviyole kaynağı olduğu için güneşin taşıdığı bütün risklerin solaryum ile bronzlaşma sonucunda da oluşabileceği unutulmamalıdır.

Güneşlenmesi sakıncalı olanlar(Risk grupları)
Özellikle yaşlılar ile kalp ve tansiyon hastaları, çocuklar, hamileler, aşırı kilolu kişiler, kanser hastaları ile kemoterapi görenlerin güneşten korunma yöntemleri konusunda çok dikkatli olmaları gerekmektedir.
Ağır efor harcamaktan kaçınmalı, kapalı ve havasız yerlerde de uzun süre kalınmamalıdır. Güneş ışınlarının etkisinin güçlü olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında güneş ışınlarından kaçınılmalı ve bu saatlerde uzun süre güneş altında kalınmamalı. Sık sık ılık suyla duş yapılmalı. Açık, renkli bol giysiler giyilmeli ve geniş kenarlı şapka takılmalıdır.

Güneşlenmeden veya güneşe çıkmadan önce cilde uygun koruyucu bir güneş kremi sürülmeli. Güneşlenme sonrasında oluşabilecek güneş yanıklarında kesinlikle yoğurt ve benzeri maddeler sürülmemeli, bu durumda soğuk kompres uygulaması yapılmalı. Gözlerde ağrılı kızarıklıklar olması durumunda soğuk kompres yapılmalı ve bir hekime başvurulmalı. Sıcak çarpmalarında kişiler önce serin ve gölge bir yere alınmalı, vücudundaki sıkı giysiler çıkarılarak başı ve vücudu ıslatılmak suretiyle serinletilmelidir. Bilinç bulanıklığı olan hastalar hemen en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.

Beslenme ve giyinme önerileri
Yaz aylarında az az ve sık aralıklarla besin tüketilmesi gerekir. Bol su içilmeli, bol sebze ve meyve tüketilmelidir. En güçlü nemlendirici sudur. Su, cildiniz için de en etkili nemlendiricidir. Bu yüzden su içme alışkanlığı edinerek, günde en az iki litre su tüketmelisiniz. Alkollü ve asitli içeceklerden uzak durulmalı. Tatlı olarak daha çok sütlü ve meyveli tatlılar tüketilmelidir.

Giysiler: İnce, pamuklu kumaşlar, tişörtler ve suni ipekten yapılmış ürünler ışığı daha fazla geçirir. Bu giysiler giyilmeden önce güneş koruyucular kullanılmalıdır. Vücudunuzu mümkün olduğu kadar çok örtebilen bol ve açık renkli, uzun kollu tişört, pantolon ve elbiseleri tercih edin. Güneş ışınlarının yüzde 99-100’ünü engelleyebilen ultroviyole koruyuculu güneş gözlüklerini kullanın. Çünkü bu tür güneş gözlükleri katarakta ve gözde hasara neden olan zararlı ışınları azaltır. Güneş gözlüğü alırken etiketini mutlaka okuyun.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.